maandag 28 november 2011

"En jij begeleidt die mensen?"

"En jij begeleidt die mensen?" is de vraag die ik kreeg toen ik vertelde dat ik werk op een plek waar mensen met een psychiatrische achtergrond weer werkervaring kunnen opdoen. "Nee" was mijn antwoord, "ik heb zelf een psychiatrische achtergrond".

Dat moet wel indruk maken. Kennelijk wek je de suggestie mensen te begeleiden. De mensen aan wie je dit vertelt houden er geen rekening mee dat je zelf tot de mensen met een psychiatrische achtergrond behoort. Eigenlijk devalueer je jezelf als je zoiets vertelt. Zo voelt dat tenminste.

Bij vrouwen maak je weinig kans als je niet kan vertellen dat je een baan hebt. En wat als je vertelt dat je vrijwilliger bent? In mijn hoofd rijst dan het vermoeden dat men vermoedt dat je een uitkering hebt. Al dit soort info werkt niet charmerend. Nee, het werkt eerder zorgwekkend.

Als je niet kan vertellen dat je status hebt kan je het schudden. Niet dat je letterlijk vertelt dat je geen of weinig status hebt, nee, dat valt op te maken uit de woorden die je gebruikt als men aan je vraagt wat je doet. Biologisch gezien is het een must voor vrouwen om een man te veroveren die status heeft.

Daar sta je dan. In je hemd. "Ik werk zelf op die plek." Met andere woorden "met mij is iets aan de hand". Onbekendheid met het vreemde werkt sociale afwijzing in de hand. Hoe patent en potentieel je ook bent en eruit ziet. Het vergt kracht, inzet en intelligentie om jezelf niet af te wijzen.

vrijdag 11 november 2011

Hernieuwde vertaling Standards

Internationale Standards voor Clubhuizen

Op basis van consensus uit het Engels in het Nederlands vertaald,

November 2011

Opmerkingen bij deze hernieuwde vertaling:

De vertalers hebben moeilijk in het Nederlands vertaalbare begrippen toch weten te vertalen in het Nederlands. Zo kan in ons clubhuis een vocabulaire ontstaan welke het mogelijk maakt om op basis van Nederlandse termen en begrippen te communiceren over het clubhuisgedachtegoed dat we aanhangen. De belangrijkste vertaalde woorden zijn onder meer Work-Ordered Day en Transitional Employment. Het eerste begrip hebben we simpelweg vertaald als De Werkdag. Dit weerspiegelt terminologie die in het gewone bedrijfsleven ook wordt gebruikt, en is een enorme vereenvoudiging van het begrip work-ordered day en suggereert ook een dag die rondom werk is georganiseerd. Het tweede begrip, Transitional Employment, hebben we vertaald als Tijdelijk Betaald Werk. Dit weerspiegelt exact wat er wordt bedoeld met transitional employment en is een enorme vereenvoudiging van het Engelse begrip.


De Internationale Standards voor Clubhuizen, die door consensus overeengekomen zijn door de wereldwijde Clubhuis gemeenschap, staan aan de basis van het Clubhuis Model voor rehabilitatie. De principes die in deze Standards zijn vastgelegd, vertegenwoordigen de kern van het succes van de Clubhuis gemeenschap in het helpen van mensen met een geestelijke ziekte om ziekenhuisopnames te voorkomen, terwijl ze sociaal, financieel, leertechnisch en beroepsmatig doelen realiseren. De Standards dienen ook als een “grondwet” voor leden en een gedragscode voor staf, bestuur en directeuren. De Standards vereisen dat een Clubhuis een plek is die zijn leden respect en mogelijkheden biedt.

De Standards vormen de basis voor het beoordelen van de kwaliteit van een Clubhuis, door middel van het certificeringsproces van het Internationale Centrum voor Clubhuisontwikkeling (ICCD).

Elke twee jaar herziet de wereldwijde Clubhuis gemeenschap deze Standards, en wijzigt deze als dat nodig wordt geacht. Het proces wordt gecoördineerd door het ICCD Standards Herzieningscomité, bestaande uit leden en staf van ICCD-gecertificeerde Clubhuizen van over de hele wereld.

LIDMAATSCHAP

1. Lidmaatschap is vrijwillig en zonder tijdslimiet.

2. Het clubhuis beslist over het toelaten van nieuwe leden. Lidmaatschap staat open voor eenieder met een geschiedenis van geestelijke ziekte, tenzij die persoon een duidelijke en actuele bedreiging vormt voor de algemene veiligheid van de clubhuisgemeenschap.

3. Leden kiezen de manier waarop ze van het Clubhuis gebruikmaken, en de staf met wie ze werken. Er zijn geen overeenkomsten, contracten, roosters, of regels bedoeld om leden tot deelname te dwingen.

4. Alle leden hebben gelijke toegang tot elke Clubhuis mogelijkheid zonder dat er onderscheid wordt gemaakt op grond van diagnose of niveau van functioneren.

5. Naar eigen keuze worden leden betrokken bij het schrijven van alle verslagen die hun deelname in het Clubhuis weergeven. Alle dergelijke verslagen dienen getekend te worden door zowel lid als staf.

6. Leden hebben het recht onmiddellijk weer toegang te krijgen tot de Clubhuis gemeenschap ongeacht de duur van hun afwezigheid, tenzij hun terugkeer een gevaar voor de clubhuisgemeenschap met zich meebrengt.

7. Het clubhuis biedt een effectief “reach out” systeem aan leden die niet langskomen, die geïsoleerd raken in de gemeenschap, of die opgenomen zijn.

RELATIES

8. Alle clubhuis bijeenkomsten zijn toegankelijk voor zowel leden als staf. Er zijn geen formele bijeenkomsten alleen voor leden of formele bijeenkomsten alleen voor staf waar planmatige beslissingen en ledenzaken worden besproken.

9. Er is voldoende clubhuis-staf om leden te betrekken, maar weinig genoeg om het hen onmogelijk te maken hun verantwoordelijkheden uit te voeren zonder betrokkenheid van leden.

10. Stafleden van het clubhuis zijn generalisten. Alle stafleden delen verantwoordelijkheden voor werk, huisvesting, avond-, weekend- en vakantiebesteding en voor de units. Clubhuis-stafleden verdelen hun tijd niet tussen clubhuis en andere belangrijke werkgerelateerde verantwoordelijkheden.

11. De verantwoordelijkheid voor het runnen van het clubhuis rust bij leden en staf en uiteindelijk bij de clubhuis directeur. De basis van deze verantwoordelijkheid is het betrokken worden van leden en staf bij alle facetten van het runnen van het clubhuis.

RUIMTE

12. Het clubhuis heeft zijn eigen identiteit, inclusief zijn eigen naam, postadres en telefoonnummer.

13. Het clubhuis heeft een eigen fysieke ruimte. Het is gescheiden van wel centrum voor geestelijke gezondheidszorg dan ook of van institutionele omgevingen, en het is ontoegankelijk voor andere projecten. Het clubhuis is ontworpen om te voorzien in een werk dag en tegelijkertijd om aantrekkelijk en toereikend in grootte te zijn, om een gevoel van respect en waardigheid over te brengen.

14. Het hele clubhuis is toegankelijk voor leden en staf. Er is geen ruimte alleen voor leden of alleen voor staf.

DE WERKDAG

15. De werk dag betrekt leden en staf samen, zij aan zij, bij het runnen van het clubhuis. Het clubhuis focust op sterke punten, talenten en capaciteiten; daarom moet de werkdag geen medicijnadvies, dagbehandeling of therapieprogramma inhouden binnen het Clubhuis.

16. Het werk dat wordt gedaan in het clubhuis wordt uitsluitend gegenereerd door het clubhuis bij het draaiende houden en verbeteren van de clubhuis gemeenschap. Werk voor individuen of kantoren van buiten, betaald of niet, wordt niet geaccepteerd in de clubhuisorganen. Leden worden niet betaald voor welk werk in het clubhuis dan ook, en evenmin zijn er kunstmatige beloningssystemen.

17. Het clubhuis is minstens vijf dagen per week geopend. De werkdag loopt gelijk met de gebruikelijke werktijden.


18. Het clubhuis is georganiseerd rond één of meer werk units, waarvan elke voldoende staf, leden en betekenisvol werk heeft om een volledige en betrokkenheid vergende werkdag te kunnen waarborgen. Er worden unit vergaderingen en -bijeenkomsten gehouden om relaties te onderhouden en tevens om het werk van de dag te plannen en te organiseren.

19. Al het werk in het clubhuis wordt gedaan om leden te helpen hun gevoel van eigenwaarde, een doel en vertrouwen terug te krijgen; het is niet bedoeld als training voor een specifieke baan.

20. Leden hebben de mogelijkheid om deel te nemen aan al het werk van het clubhuis, inclusief administratie, onderzoek, intake en oriëntatie, reach out, het aannemen van personeel, training en evaluatie van staf, public relations, belangenbehartiging en evaluatie van de effectiviteit van het clubhuis.

WERK

21. Het clubhuis stelt zijn leden in staat om terug te keren naar betaald werk door middel van Tijdelijk Betaald Werk, Ondersteund Werk en Onafhankelijk Werk; daarom verschaft het clubhuis geen werk aan leden door middel van bedrijven binnenshuis, aparte ondernemingen van het clubhuis of beschutte werkplaatsen.

Tijdelijk Betaald Werk

22. Het clubhuis biedt zijn eigen Tijdelijk Betaald Werk programma aan, dat als een recht van lidmaatschap voorziet in mogelijkheden om te werken op werkplekken bij bedrijven en industrie. Als bepalend kenmerk van een Tijdelijk Betaald Werk programma van een clubhuis garandeert het clubhuis dat alle plekken worden opgevuld tijdens de afwezigheid van een lid. Bovendien voldoet het Tijdelijk Betaald Werk programma aan de volgende basiscriteria.

a. De wil om te werken is de enige en belangrijkste factor die de mogelijkheid tot plaatsing bepaalt.

b. De kansen om geplaatst te worden blijven intact, ongeacht succes of falen bij voorgaande plaatsingen.

c. Leden werken op het adres van de werkgever.

d. Leden wordt het gangbare loon betaald, maar op zijn minst het minimumloon, direct door de werkgever.

e. Tijdelijke Betaald Werkplekken worden gekozen uit een breed scala aan werkmogelijkheden.

f. Tijdelijke Betaalde Werkplekken zijn deeltijds en beperkt in tijd, over het algemeen 15 tot 20 uur per week en voor een duur van zes tot negen maanden.

g. Selectie en training van leden in Tijdelijk Betaald Werk is de verantwoordelijkheid van het clubhuis, niet van de werkgever.

h. Clubhuisleden en stafleden bereiden de verslagen voor over plaatsingen van Tijdelijk Betaald Werk voor alle betreffende bureaus die met uitkeringen van leden te maken hebben.

i. Tijdelijke Betaald Werkplekken staan onder het beheer van stafleden en leden van het clubhuis en niet van Tijdelijk Betaald Werk specialisten.

j. Er zijn geen Tijdelijke Betaalde Werkplaatsingen binnen het clubhuis. Tijdelijke Betaalde Werk plaatsingen bij een overkoepelend orgaan moeten buiten het clubhuis staan en voldoen aan alle bovenstaande criteria.

Ondersteund en Onafhankelijk Werk

23. Het clubhuis helpt en ondersteunt leden om werk te bemachtigen, te behouden en vervolgens hun werk te verbeteren.

24. Leden die onafhankelijk werken blijven alle beschikbare hulp en mogelijkheden van het clubhuis behouden, inclusief belangenbehartiging voor hun rechten, en hulp bij huisvesting, gevallen van medische, juridische, financiële en persoonlijke aard, zowel als deelname aan avond- en weekendprogramma's.

SCHOLING

25. Het clubhuis assisteert leden bij het bevorderen van hun beroeps- en scholingsdoelen door hen te helpen gebruik te maken van volwassenenonderwijs dat in de gemeenschap voorhanden is. Bovendien verschaffen clubhuizen inpandige scholingsprogramma’s die de scholings- en begeleidingsvaardigheden van leden aanmerkelijk benutten.

FUNCTIES VAN HET HUIS

26. Het clubhuis is gesitueerd in een gebied waar toegang tot lokaal vervoer verzekerd is, zowel in termen van heen als terug komen van het programma als de bereikbaarheid van Tijdelijke Betaalde Werkplekken. Het clubhuis verschaft of zorgt voor effectieve alternatieven wanneer de bereikbaarheid van het openbaar vervoer beperkt is.

27. Diensten die de gemeenschap ondersteunen worden verschaft door (staf)leden van het clubhuis. Activiteiten die de gemeenschap ondersteunen concentreren zich rond de werkunit structuur van het clubhuis. Ze omvatten hulp bij rechten van leden, huisvesting en belangenbehartiging, maar ook hulp bij het vinden van goede medische, psychologische, farmacologische, en verslavingszorg in de gemeenschap.

28. Het clubhuis committeert zich, om zich van een reeks keuzes te verzekeren aan veilige, fatsoenlijke en betaalbare woningen voor alle leden. Het clubhuis beschikt over gelegenheden voor huisvesting die aan deze criteria voldoen, of, als deze niet beschikbaar zijn, ontwikkelt het clubhuis zijn eigen huisvestingsprogramma. De huisvestingsprogramma's van het clubhuis voldoen aan de volgende basiscriteria:

a. Leden en stafleden runnen het programma samen.
b. Leden die er wonen doen dat uit vrije wil.
c. Leden kiezen de locatie van hun huisvesting en hun kamergenoten.
d. Beleid en procedures worden ontwikkeld op een manier die overeenkomt met de rest van de clubhuiscultuur.
e. Het niveau van ondersteuning neemt toe of af al naar gelang de veranderende behoeften van het lid.
f. Leden en stafleden onder leden actief om leden hun huisvesting te laten behouden, in het bijzonder bij periodes van opname in het ziekenhuis.

29. Het clubhuis voert op regelmatige basis een objectieve evaluatie uit naar zijn effectiviteit.

30. De directeur van het clubhuis, leden, stafleden en andere geëigende personen nemen deel aan een trainingsprogramma van drie weken in het Clubhuismodel in een gecertificeerd clubhuis.

31. Het clubhuis heeft recreatieve en sociale programma’s gedurende avonden en in het weekend. Feestdagen worden op de dag van de feestdag gevierd.

FINANCIERING, BELEID EN BESTUUR

32. Het clubhuis heeft een onafhankelijke raad van bestuur, of heeft, als het gelieerd is aan een sponsorbureau, een aparte adviesraad die bestaat uit personen die als geen ander in staat zijn fiscale, juridische, wetgevende, consumenten- en gemeenschapsondersteuning te geven, alsmede belangenbehartiging voor het clubhuis.

33. Het clubhuis ontwikkelt en onderhoudt zijn eigen budget, goedgekeurd door de raad en adviesraad, voorafgaand aan het begin van het fiscale jaar en routinematig gecontroleerd tijdens het fiscale jaar.

34. De salarissen van de stafleden concurreren met vergelijkbare functies in de plaatselijke geestelijke gezondheidsgemeenschap

35. Het clubhuis heeft de steun van de betreffende autoriteiten en alle noodzakelijke licenties en accreditaties. Het clubhuis werkt samen met mensen en organisaties die zijn effectiviteit in de bredere gemeenschap kunnen vergroten.

36. Het clubhuis houdt open bijeenkomsten en heeft open procedures die de leden en stafleden in staat stellen om actief deel te nemen aan besluitvorming, over het algemeen door middel van consensus,betreffende bestuur, beleidsvorming en de toekomstige richting en ontwikkeling van het clubhuis.

dinsdag 16 augustus 2011

BN-ers als gezicht van de Waterheuvel

Toen we onlangs in een bijeenkomst van de Waterheuvel spraken over het te lijf gaan van de financiële toekomst van de Waterheuvel, kwamen er verschillende dingen ter tafel. Wat ik hier wil beschrijven is hoe Bekende Nederlanders (BN-ers) kunnen bijdragen aan het financiële welzijn van de Waterheuvel. Heel Amsterdam zit vol met bekende Nederlanders. Ze wonen natuurlijk ook buiten Amsterdam, maar Amsterdam is toch wel een smeltkroes van kunstenaars, acteurs, televisie-persoonlijkheden etcetera. Van al die bekende mensen is van een aanzienlijk deel bekend dat ze kampen of te kampen hebben gehad met psychische klachten. Veel van hen zijn er bovenop gekomen, zoals Sara Kroos en Mike Boddé.

Even naar Amerika. Daar zitten naast leden, stafleden, directeuren en het bestuur zich ook vrijwillgers zich in in het belang van het clubhuis. Daar zitten ook mensen bij die bekend zijn en zij doen dat werk omdat ze er affiniteit mee hebben. Zo zou de Waterheuvel ook gebruik kunnen maken van de BN-ers die psychologische of psychiatrische klachten hebben gehad.

Wellicht is dit ons voorland, want de Waterheuvel bestaat al 25 jaar, maar in die tijd is weinig veranderd aan het beleid van de Waterheuvel. Met de nieuwe directeur Wander Reitsma is de drempel naar clubhuisland overwonnen. We positioneren ons meer internationaal, en tevens zijn wij in onze directe omgeving bezig contacten te leggen voor Tijdelijk Betaalde Werkplekken. Als dit soort goede projecten staan is het wellicht handig om aan sponsoring te gaan denken, alhoewel, dat kan misschien nu al wel. Maar ik denk dat het goed is dat de ideeën die we met z'n allen hebben op de Waterheuvel eerst vorm dienen te krijgen alvorens we nieuwe stappen maken richting de toekomst. Want ideeën zijn er zat met alle creatieve geesten hier. De vraag is hoe ze vorm te geven.

Want, waar willen we heen? Besproken is ook een toename van het aantal leden. Dat zou goed zijn voor de financiën voor de Waterheuvel. Dat gaat hand in hand met het uitbreiden van de bekendheid van de Waterheuvel. Daar zijn we mee bezig. Door middel van een jubileumuitgave van het 25-jarig bestaan moet onze bekendheid toenemen. Ook door de vereenvoudigde, maar verbeterde website moet sneller duidelijker worden wat de Waterheuvel doet voor potentiële leden en ander volk. Maar uiteindelijk gaat het ook om de bekendheid van de Waterheuvel in de ziekenhuizen waar mensen nu opgenomen zijn. Die mensen moeten lucht krijgen van het bestaan van de Waterheuvel.

Als onze stichting door BN-ers een warm hart wordt toegedragen kunnen we zorgen dat op bijvoorbeeld fundraisers georganiseerd door ons meer wordt binnengehaald. Wellicht hebben we know-how van buitenaf nodig om dat in een goed werkende vorm te gieten. Veel BN-ers hebben veel sociale contacten. In mindere tijden verwacht ik dat zij een steviger vangnet hebben dan wij als leden. Veel psychische klachten gaan gepaard met een toegenomen isolatie. Dan kan de Waterheuvel een uitkomst bieden. Voor structuur, voor sociale contacten en dat allemaal gesteund door de laagdrempeligheid die er hier is. Ik kan me voorstellen dat er van de BN-ers, die psychische klachten hebben of hebben gehad, er een aantal ons zullen willen steunen. Als wij maar weten in wat voor vorm. Dus het is nu nog geen tijd om ze aan te schrijven. We doen het al goed zonder BN-ers, en dat zal wel zo blijven. Al hebben we natuurlijk oud-burgemeester Hans Ouwerkerk in het bestuur met nationale bekendheid.

Kevin


maandag 15 augustus 2011

Inreach en outreach

Waarom doet de Waterheuvel aan reach-out? Wat is reach-out eigenlijk? Voor veel leden zullen deze termen bekend zijn, voor anderen niet. Wat noemen wij reach-out? Reach-out is een activiteit waarbij leden die voor langere duur niet op het clubhuis zijn verschenen worden benaderd door middel van een telefoontje of een brief hoe het ermee staat. Immers, ieder lid is nodig om het clubhuis draaiende te houden, maar hun gezondheid staat voorop.

De reden dat de Waterheuvel aan reach-out doet heeft te maken met de aard van psychiatrische ziekte. Mensen met wie het niet goed gaat, bijvoorbeeld een depressie hebben, zijn geneigd zich terug te trekken en zich te isoleren van zowel de clubhuisgemeenschap als de grote gemeenschap. Dan kan een telefoontje of een kaartje het verschil betekenen waardoor mensen toch weer eens langskomen op het clubhuis, en zich zo weer onder de andere leden begeven. Misschien doen ze hier of daar een klusje en het is mooi als dat beklijft.

Daarnaast is er een groep leden die opgenomen is in het ziekenhuis. Dat kan best een lange tijd duren. Vanuit de reach-out gaat er dan wel eens een ploegje mensen - meestal een lid en een staflid - bij diegene in het ziekenhuis langs. Zo krijg je het gevoel dat er mensen zijn die je niet zijn vergeten, en dat kan erg belangrijk zijn.

Maar reach-out betreft ook een deel waar de Waterheuvel geen aandacht aan schenkt. Er zijn namelijk ook mensen opgenomen die niet weten van het bestaan van de Waterheuvel en wat je er kan doen. Deze mensen kunnen maandenlang in het ziekenhuis verblijven, zich afvragend wat de volgende stap na het ziekenhuis is. Dan kan de Waterheuvel een hele geschikte oplossing zijn. We zouden als de Waterheuvel een groep kunnen organiseren die bijvoorbeeld 1x in de maand of 1x in de twee weken de psychiatrische ziekenhuizen van Amsterdam afgaan, en dan mensen die opgenomen zijn kunnen informeren over het bestaan en het werken van de Waterheuvel. Met zijn "allen" op pad met brochures over de Waterheuvel en natuurlijk met onze eigen ervaringen. Zo help je een ander zichzelf te helpen, omdat je hem of haar een keuze en perspectief aanbiedt.

De reach-out kan je opsplitsen in inreach en outreach. Het contact zoeken met bestaande leden heet dan inreach, omdat deze leden al deel uitmaken van de clubhuisgemeenschap. De mensen in psychiatrische ziekenhuizen komen in aanmerking voor outreach. Zo deel je de activiteit van reach-out in zijn tweeën op. Vooral voor de outreach zal er veel op poten moeten worden gezet om het een actieve bezigheid te laten zijn. Denk aan afspraken met ziekenhuizen over bereidwilligheid aan hun kant, over tijdstippen en hoe vaak we gaan. Maar het kan heel belangrijk zijn voor de mensen die ervoor in aanmerking komen, en het kan evenzo belangrijk zijn voor de Waterheuvel, want, hoe meer leden de Waterheuvel heeft des te meer inkomsten kan zij vergaren. En in een tijd van financiële achteruitgang en tekorten op de begroting voor komende jaren, is aanvulling op het eigen vermogen van de Waterheuvel alleen maar goed.

Dus. Denk mee over wat ik geschreven heb. Komt het dit jaar of volgend jaar niet tot stand, dan misschien wel over drie jaar, maar laat dit een eerste aanzet zijn.

Groetjes, Kevin

donderdag 28 juli 2011

Een nieuwe website

Sinds kort heeft de Waterheuvel een website in een nieuwe vorm. Het is geen "nieuw jasje" geworden, maar inhoudelijk is het ook veranderd. Voor het eerst komen er leden ván de Waterheuvel, aan het woord óver de Waterheuvel. Voor elke unit is een lid gevraagd die het geen probleem vond om met foto en verhaal op de website te komen. En dat is nu dus het geval.

Deze wijziging is belangrijk. Voor mensen die het psychiatrisch ziekenhuis achter zich hebben gelaten, of mensen die depressief zijn geweest, kan het heel belangrijk zijn om een nieuw doel te vinden in het geval ze bijvoorbeeld niet terugkeren naar een werkgever. De Waterheuvel kan daarin voor die mensen wat betekenen. Maar dan moet je wel informatie over de Waterheuvel hebben.

Die bestaat al. We hebben folders in ziekenhuizen en dat is wel een puntje om even bij stil te staan. Het zou goed zijn als de Waterheuvel contact onderhoud met die maatschappelijk werkers in de ziekenhuizen, om te weten te komen of er voldoende folders aanwezig zijn. Dit is een leuk klusje voor op het werkbord. Terug naar de website.

Er staan zoals je hebt gezien nu vier foto's van vier leden op de website. Het grappige en handige daarvan is dat je nu als websitebezoeker die van de Waterheuvel heeft gehoord een gezicht zien en wat die persoon doet. Bovendien krijg je een kort persoonlijk verhaal van elk lid dat laat zien wat de Waterheuvel voor ze betekent.

Als mensen dat lezen kunnen ze meteen een beetje bepalen over de Waterheuvel wat voor ze is. Je geeft die websitebezoeker die voor het eerst op de site komt de gelegenheid om zich te identificeren met de leden die op de foto staan. Het geeft kortom een indruk van wat de Waterheuvel kan betekenen voor iemand.

De oude website had meestal één foto voorop wat iemand op de fiets kon zijn of een plaatje van het naambord van de Waterheuvel. Je moest er goed op zoeken om uit te vinden wat de Waterheuvel nu was. En nu zie je dat in een oogopslag. Veel plezier met de nieuwe website. Kijk er gerust rond want er staat heel veel informatie.

Groeten van Kevin

vrijdag 11 maart 2011

Meningen, keuzes, en wat je ermee bereiken kan

Mijn mening over het clubhuisgebeuren telt, net zoals de mening van elk clubhuislid in een clubhuis telt. Elke dag nemen we samen beslissingen, over wie welk werk doet, hoe lang je dat wilt doen en of je iets helemaal niet wilt doen. Het lid zijn van een clubhuis moet je het gevoel geven dat wat jij vindt gehoord en gerespecteerd wordt. De gedachte hierachter is eenvoudig te begrijpen tegen de achtergrond van een verblijf in een psychiatrisch ziekenhuis, waar het gehoord worden van je stem er niet zo toe doet, want het gaat daar vooral over je beperkingen en hoe je daar last van hebt. Er is daar geen focus op je wat je wel kan, noch op je kwaliteiten en capaciteiten. Tegen die achtergrond ontstond het eerste clubhuis waar mensen met een psychiatrische achtergrond zich konden bekwamen in werk en waar ze zodoende betekenisvolle contacten aan konden aangaan.

Maar het is ook te begrijpen tegen de achtergrond van het hebben van een (langdurige) depressie of andere psychische klachten waarvoor je niet opgenomen bent en waarmee je thuis zit. In zo'n periode ben je helemaal niet bezig met mee te tellen in een gemeenschap zoals die van een clubhuis, van een werkgever of de grotere maatschappij als geheel, en daar - in het geval van een clubhuis - te werken aan je zelfstandigheid en zelfvertrouwen, omdat de depressie of andere psychische klachten je teveel in beslag nemen.

Het eerste clubhuis ter wereld, dat huist in de Verenigde Staten in New York City, is voortgekomen uit een zelfhulpgroep van patienten van het Rockland State Hospital.

Michael Obolensky was een patient die na zijn ontslag dacht dat een vergelijkbare zelfhulpgroep buiten het ziekenhuis, voormalig gehospitaliseerde patienten in staat zou stellen elkaar te helpen bij het aanpassen van zichzelf in de grotere maatschappij, waar een worsteling met het stigma van geestelijke ziekte op de loer ligt. Hij kreeg daarbij hulp van Elizabeth Schermerhorn die als vrijwilligster mee had geholpen aan de zelfhulpgroep in het ziekenhuis.

Ze noemden zichzelf WANA, wat staat voor We Are Not Alone. Die naam moest bewust niet verwijzen naar geestelijke ziekte, maar naar de gemeenschappelijkheid tussen de leden van WANA en de gehele mensheid. We praten over 1944, de Tweede Wereldoorlog was nog volop aan de gang.

Hetty Richard was een andere vrijwilligster die zich bij WANA voegde en nadat WANA eerst met elkaar afsprak op verschillende plekken werd het doel van het gevormde bestuur van WANA, bestaande uit de hiervoor genoemde dames Schermerhorm en Richard, het verkrijgen van een eigen huis voor wat nu een sociale club was geworden. Dat doel werd in 1948 bereikt met de oprichting van een clubhuis genaamd Fountain House. Hetty Richard promootte aanhoudend de ontwikkeling van diensten die insprongen op, en gestuurd werden door de behoeftes van leden.

Tot zover een stukje clubhuisgeschiedenis dat belangrijk is omdat tegen de achtergrond van een verblijf in het ziekenhuis vanwege geestelijke ziekte het later ontstane clubhuisgedachtegoed zich heeft ontwikkeld. Waar ik over begon was mijn mening en keuze, en die van ons allemaal. Het belang van onze stem is heel belangrijk in het clubhuis. Zoals gezegd deed vooral in de psychiatrische ziekenhuizen zoals ze vroeger waren de stem van de patient er niet zo toe. De verpleegkundige, de arts, het ziekenhuis, zij waren het die vooral bepaalden wat goed en niet goed was voor de mensen die opgenomen.

De stem van de patient deed er dus niet heel erg veel toe, of die nu iets wel of niet wilde. Het clubhuis zoals wij dat kennen doet precies het tegenovergestelde en dat komt vooral voort uit hoe ziekenhuizen hun patienten vroeger behandelden. Het clubhuis focust vooral op wat leden wel kunnen, gelooft in de capaciteiten van leden, terwijl de medische wereld vooral naar de beperkingen van patienten kijkt. Dat is ook hun taak. Het is niet hun taak om het stigma wat rust op geestelijke ziekte aan te vechten.

Het is in het belang van het welzijn van clubhuisleden dat hun stem wordt gehoord en dat het gestimuleerd wordt om die stem te laten horen. Zo krijgen leden het gevoel dat hun stem er toe doet, en daarmee dat zij en hun aanwezigheid er toe doen. Dat draagt ook bij aan een stuk zelfwaardering, als je merkt dat je stem ertoe doet. Een clubhuis is er ook op gericht haar leden het gevoel te geven dat ze nodig zijn.

Daarvoor is het belangrijk dat er voldoende werk is en dat er voldoende bijeenkomsten zijn. Hoe meer bijeenkomsten hoe meer gezamenlijke besluitvorming op basis van consensus. Ook al ben je het ergens niet mee eens, toch wordt er naar je geluisterd en wordt je stem gerespecteerd. Het bevordert onze gemeenschappelijkheid met elkaar, ons zelfgevoel, en deze aangeleerde kwaliteiten nemen we weer mee naar de grotere gemeenschap waar we als clubhuisgemeenschap deel van uitmaken.

Het belang van werk mag ook niet onderbelicht blijven. Werk zorgt ervoor dat we samenkomen en samen beslissingen nemen, en door te werken bouwen we ook aan betekenisvolle contacten. Betekenisvolle contacten komen nogal onder druk te staan als leden lange tijd afwezig zijn geweest geplaagd door depressie, langdurige opname in een ziekenhuis of andere psychische klachten. Als er voldoende werk is is er ook altijd een behoefte aan leden. Daarvoor is het belangrijk dat al het werk in het clubhuis inzichtelijk wordt gemaakt zodat je weet dat je je voor dat werk kan opgeven. Hoe ondoorzichtiger het is welk werk er te doen is in het clubhuis hoe minder het gevoel je hebt dat je nodig bent. Is het echter voor iedereen inzichtelijk wel werk er te doel valt dan kunnen bij die taken de mensen worden gezocht. Zo wordt duidelijk dat die leden nodig zijn, zelfs als ze thuis zitten of een tijd niet zijn komen opdagen.

Op de keukenunit in Fountain House in Amerika staan vandaag de dag op een groot werkbord alle werkzaamheden geschreven. 's Ochtends en 's middags komen alle aanwezige leden van de keukenunit samen om aanwezig te zijn bij de werkbespreking. Voor elke taak op het bord zijn mensen nodig en die worden er door middel van die twee bijeenkomsten bij gezocht. De keuze om iets wel of niet te doen ligt altijd bij het lid zelf, met andere woorden, zijn of haar stem doet ertoe. Deze werkbesprekingen dragen bij aan de zelfstandigheid van leden. Wordt ze iets gevraagd te doen, dan hebben ze het volste recht iets niet te doen, zoals ze hetzelfde recht hebben iets wel te doen.

Tot zover, tot een volgende blog.

Geraadpleegde website: http://depts.washington.edu/washinst/Resources/Clubhouse%20Program%20Elements%20Training%20102808.pdf